22 ayar bilezik gramında işçilik ücreti nasıl hesaplanır?
22 ayar bilezikte işçilik ücreti has altın fiyatı + milyem + işçilik kuralı ile hesaplanır. Toptan ve perakende fiyat farkları, mağazada doğru fiyat sorgulama yöntemi.
·6 dk okuma·Aurex
Türkiye’de en çok takı tercihi olan 22 ayar bilezik, kuyumcuda fiyat olarak iki ana bileşenden oluşur: has altın değeri ve işçilik ücreti. Bu yazıda formülün matematiğini, perakende-toptan farkını ve mağazada hangi sorulara cevap istemen gerektiğini net biçimde inceliyoruz.
22 ayar bileziğin gerçek altın oranı (milyem)
“22 ayar” terimi, bilezikte 1000 gramda 916 gram saf altın bulunduğunu ifade eder. Bu orana milyem değeri denir.
24 ayar = 1000 milyem (saf altın)
22 ayar = 916 milyem
18 ayar = 750 milyem
14 ayar = 585 milyem
Bir 22 ayar bileziğin has altın eşdeğeri = bilezik gramı × 0.916.
Örneğin: 10 gram 22 ayar bilezik → 10 × 0.916 = 9.16 gram has (24 ayar) altın içerir.
Has altın değerini hesapla
Bir sonraki adım, içerdiği has altının anlık piyasa fiyatı:
Has altın değeri = bilezik gramı × milyem × gram has altın TL fiyatı = bilezik gramı × 0.916 × XAU/TRY (gram)
Gram has altın fiyatı kuyumcu-bayi paneli, TCMB, Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve büyük kuyumcuların web siteleri üzerinden anlık takip edilir. Saatler içinde %1-2 dalgalanma normal.
İşçilik ücreti — sabit mi, oransal mı?
Türkiye’de bilezik işçiliği iki yöntemle hesaplanır:
1. Gram başına sabit işçilik
Kuyumcunun bilezik tipine (burma, ajda, dorika, hasır, halka) göre belirlediği sabit TL/gram ücret.
Örnek: %15 işçilik, has altın değeri 50.000 TL → 50.000 × 0.15 = 7.500 TL işçilik.
İkinci yöntem genelde tasarım/butik kuyumculukta, ilki çoğu mahalle kuyumcusu ve organize zincirlerde standart. Hangi yöntem geçerli olursa olsun müşteriye yazılı/sözlü olarak ayrıca belirtilmesi gerekir — 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Kanunu çerçevesinde fiyat şeffaflığı zorunludur.
Tam fiyat formülü
Bilezik satış fiyatı = (Bilezik gramı × 0.916 × Gram has altın TL) + İşçilik ücreti + (varsa) KDV / vergi yansıması
Pratik hesap
Kalem
Değer
Bilezik gramı
15 g
Milyem (22 ayar)
0.916
Has eşdeğeri
13.74 g
Gram has altın (anlık)
4.500 TL
Has altın değeri
61.830 TL
İşçilik (250 TL/g × 15)
3.750 TL
Toplam (KDV hariç)
65.580 TL
Perakende-toptan fiyat farkı nereden gelir?
Aynı 15 gram 22 ayar bileziğin kapalıçarşı toptan fiyatıyla mahalle kuyumcu perakende fiyatı arasında genelde %3-12 fark olur. Bu farkın bileşenleri:
Stok devir hızı: yavaş dönen ürünlerde fiyat üstü maliyet birikir
Pazarlık marjı: özellikle yüksek gramajda %2-5 indirim mümkün
Mağazada sorman gereken 5 soru
“Anlık gram has altın değeri kaç TL?” — kuyumcu yatırım panelini açıp gösterebilmeli
“Bu bilezikte gram başına işçilik kaç TL veya % kaç?”
“Toplam fiyat KDV dahil mi?” (kıymetli madende KDV istisnası vardır; bilezikteki vergi durumu kuyumcuya sorulmalı)
“Sertifika veya analiz raporu var mı?” (özellikle 20+ gram alımlarda)
“İade veya iade alımda hangi şartlar geçerli?” — Mesafeli satış değilse iade hakkı yok, ancak değer üzerinden alım fiyatı (geri-alım skontosu) çoğu kuyumcuda sözlü olarak %3-7 düşüktür.
Online satın almada ekstra haklar
Eğer bileziği online alıyorsan (örn. Trendyol Mücevher, Hepsiburada, idefix gibi pazaryerlerinde kuyumcu mağazalarından) Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uygulanır:
Teslim aldıktan sonra 14 gün cayma hakkı — fakat kıymetli maden ürünleri istisna (fiyatı piyasa dalgalanmasına bağlı olduğu için)
Ayıplı/üretim hatası varsa istisna geçersiz, iade edilir
Sertifika ve fatura ile birlikte teslim alınmalı
Sonuç
22 ayar bilezikte fiyat şeffaflığı basit bir formüle dayanır: (gram × 0.916 × gram has altın TL) + işçilik. Kuyumcuda bu formülün her bileşenini ayrı ayrı sorgulayabilir, online alımda ise sertifika + fatura + has gram bilgisini ürün sayfasında görebilirsin. Anlık altın fiyatları saatlerce değişebileceğinden, fiyat teyit edip işlem tamamlamak en doğru pratik.
Aurex, kuyumcu ve refineri operasyonlarını canlı fiyatlama + bayi paneliyle tek noktadan yönetir. Kuyumcuysan bize ulaş — bayilik için demo planlayalım.
